بازخوانی پرونده جنگ خونین نقده -1

بررسی یولپرس:

در این سطور هدف این است که با استناد به مطالب و اخبار مندرج در روزنامه اطلاعات اردیبهشت ۱۳۵۸ به گوشههایی از اخبار مرتبط با غائله نقده پرداخته شود و پس از آن قضاوت را به خوانندگان عزیز خواهیم سپرد.

سرویس جنگ نقده – مهندس اسفندیار سپهری نیا: وقوع جنگ نقده در اولین ماههای پس از پیروزی انقلاب اسلامی یکی از مهمترین وقایع تاریخی کشورمان بخصوص آذربایجان به شمار میآید. از آن روی که اشرار و مزدوران احزاب منحله دموکرات و کومله که دشمن هر دو قوم ترک و کرد به حساب میآیند ازماهها پیش با توجه به نوپایی نظام جمهوری اسلامی و عدم تثبیت پایههای سیاسی، نظامی و امنیتی در تلاش بودند تا با عملیاتی کردن نقشه رنگ و رو رفته و زنگ گرفته استعمار معروف به هلال خضیب با تصرف شهرستان استراتژیک نقده، پیشروی خود را تا نزدیکیهای تهران ادامه داده و سپس اعلام خودمختاری نمایند که خوشبختانه با مقاومت و جانفشانی و فداکاری غیورمردان و شیرزنان سولدوزی این طرح استعماری شکست خورد و نهایتاً با ورود ارتش و نیروهای مردمی اورمیه به رهبری حاج آقاحسنی در سومین روز درگیریها، مزدوران سراپا مسلح شکست را پذیرفته و هزاران نفر از اشرار و ضدانقلابها پا به فرار گذاشتند و برای همیشه خواب چنین نقشه و توطئهای را به گور بردند. اینکه دلایل و علل وقوع جنگ نقده چه بود و چه افرادی به دنبال عملیاتی شدن توطئه شوم استکباری بودند، با توجه به اسناد و مدارک و تحقیقاتی که صورت گرفته تا حدود بسیار زیادی روشن میباشد و در این مقاله نیازی به طرح نظریات و نتایج تحقیقات نمیباشد. اما در این سطور هدف این است که با استناد به مطالب و اخبار مندرج در روزنامه اطلاعات اردیبهشت ۱۳۵۸ به گوشههایی از اخبار مرتبط با غائله نقده پرداخته شود و پس از آن قضاوت را به خوانندگان عزیز خواهیم سپرد.

بر اساس اسناد و مدارک موجود و مطابق اظهارات و نوشتههای مضبوط در کتب مختلف تالیفی، جنگ نقده در روز جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۵۸ شروع گردید و به مدت چهار روز تمام ادامه داشت. یکی از روزنامههای دولتی و سراسری که در آن ایام اقدام به انتشار وقایع و رویدادها و اخبار مرتبط با جنگ سولدوز نمود روزنامه اطلاعات بود که از طریق خبرنگار خود که متاسفانه نامی از وی برده نشده است اقدام به انتشار اخبار نموده است که در این مقاله عین مطالب آورده میشود و اگر چنانچه موارد غیرواقعی یا احیانا مطالب کذبی ملاحظه شد به استناد مطالب مندرج در این روزنامه میباشد و هیچگونه دخل تصرفی صورت نگرفته است.

روزنامه اطلاعات به تاریخ اول اردیبهشت ۱۳۵۸ شماره ۱۵۸۳۵۰ با درج سو تیتری در صفحه اول خود نوشت: «گروهی در حوادث نقده کشته و زخمی شدند» این روزنامه در صفحه دوم خود اقدام به تشریح اتفاقات روز جمعه اول فروردین ۵۸ به نقل از خبرنگار خود پرداخته و مینویسد: «در جریان افتتاح دفتر حزب دموکرات کردستان در شهرستان نقده یک درگیری مسلحانه و خونین پیش آمد که طی آن حداقل ۱۰ نفرکشته و ۲۰نفر مجروح شدند (صدای انقلاب اسلامی عده کشته شدگان را ۵ نفر و عده مجروحان را ۱۵ نفر اعلام کرد.» این روزنامه در ادامه مینویسد: «گزارش خبرنگار ما از نقده حاکی است که ساعت ۱۱ صبح دیروز – جمعه – گروه کثیری از اهالی نقده، بوکان، مهاباد، سردشت، پیرانشهر، سقز و اشنویه در میدان ورزشی نقده اجتماع کردند هنگامی که جمعیت حاضر در ورزشگاه آماده شنیدن سخنان سخنرانان بودند ناگهان گروهی مسلح که در بیرون ورزشگاه مستقر بودند شروع به تیراندازی کردند. در پی این تیراندازی افراد کرد مسلح حاضر در ورزشگاه شروع به تیراندازی متقابل کردند و مردم نیز بلافاصله ورزشگاه را ترک کردند. تیراندازی طرفین تا ساعت ۹ شب همچنان ادامه یافت و بنا به گزارشهای رسیده در این درگیری ۱۰ نفر کشته و ۲۰ نفر زخمی شدند.» خبرنگار در ادامه گزارش خود میآورد با شروع تیراندازی، شهر نقده خلوت شد، مغازهها تعطیل و عبور و مرور وسائط نقلیه قطع گردید. چند تن از روحانیون نقده از جمله حاج میرزا ابراهیم محرر و حاج ملا صالح رحیمی برای قطع درگیری طرفین با دکتر عبدالرحمان قاسملو دبیر حزب دموکرات کردستان، محمد امین سراجی، کریم حسامی و چند تن از افراد کمیته حزب دموکرات وارد مذاکره شدند. در همین حال مهدی عباسی استاندار آذربایجان غربی وارد شهر نقده شد تا آرامش را به شهر بازگرداند. گزارش دیگری حاکی است که در این درگیری حدود یکصد تن از طرفین درگیر به گروگان گرفته شدهاند. در ادامه این گزارش تقریباً مفصل به علت درگیری و وقوع تیراندازی خونین اشاره شده و میگوید: گفته میشود علت درگیری و تیراندازی طرفین، شلیک گلوله از سوی شخصی ناشناس به کردها و دیگر شرکت کنندگان در میتینگ حزب دموکرات کردستان از ورزشگاه نقده بوده است که در این لحظه دو نفر کرد مورد اصابت گلوله قرار گرفتند و با تیراندازی متقابل این درگیری بوجود آمد. درخاتمه این گزارش توضیحی به نقل از حزب منحله دموکرات کردستان درج شده که در این توضیح آمده است: «صبح امروز نماینده حزب دموکرات کردستان در تهران در یک تماس تلفنی با خبرنگار ما در مورد وقایع خونین نقده گفت: عاملین اصلی وقایع خونین این شهر فئودالیهایی هستند که در روستای سومای برادوست دهقانان را از زمینهایشان بیرون راندند. نماینده حزب دموکرات کردستان ضمن اشاره به تحریکات افزود: جریان حتی در گفتگو با نخستوزیر نیز مطرح شد و دولت در جریان این امر قرار گرفت. در واقعه خونین نقده نقش اساسی را فئودالها دارند که با عناصر ارتجاعی از قبیل پالیزیان و اویسی در ارتباطند و در تلاش فراهم آوردن زمینهای هستند که نیروهای متوقی را سرکوب کنند؟!

متاسفانه در این گزارش اشارهای به علت تجمع مسلحانه کردهای مناطق کردنشین شهرهای استان آذربایجان غربی و کردستان آنهم در یک شهر ترکنشین نشده و همچنان که در گزارشهای بعدی خواهیم دید علت درگیری در هر بار تغییر مییابد و دلایل درگیری به نحو ابهام آمیزی پنهان باقی میماند. حتی در انتهای گزارشی که خبرنگار بینام و نشان اطلاعات با نماینده بینام و نشان حزب دموکرات کردستان در تهران تلفنی تماس میگیرد، نماینده حزب دموکرات در تهران با توسل به مکر و حیله علت وقوع درگیری را به فئودالهای روستای سومای برادوست اورمیه نسبت میدهد و میگوید: نقش اساسی را فئودالهایی تشکیل میدهند که با عناصر ارتجاعی از قبیل پالیزان و اویسی در ارتباطند! عنصر مزبور هم هیچ اشارهای به علت انتخاب یک شهر ترکنشین برای انجام متینگ سیاسی و با عبارت واضحتر اشغال مسلحانه نقده از طریق بیش از بیستهزار اشرار مسلح غیربومی که در بین آنها اکرادی از کشورهای ترکیه سوریه و عراق هم بودند نمیشود.

روزنامه اطلاعات در تاریخ یکشنبه دوم اردیبهشت ۵۸ شماره ۱۵۸۳۶ تیتر اصلی و یک خود را به موضوع نقده اختصاص داده و مینویسد: ارتش بدستور دولت بسوی نقده حرکت کرد. این روزنامه در صفحه دوم خود گزارش و اخبار مفصلی در ارتباط با جنگ نقده منتشر کرده و به تشریح درگیریها و همچنین اعلامیه حزب دموکرات، استمداد امام جمعه مهاباد عزالدین حسینی از امام (ره) برای پایان دادن به واقعه نقده، اظهارات عباس امیرانتظام معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران داخلی و خارجی در مورد عائله نقده، ورود نیروهای مردمی و ارتش به نقده و همچنین اعلامیههای وزیر کشور در خصوص جنگ نقده پرداخته است.

در بخشی از این گزارش مفصل آمده است: «دیروز و دیشب هم نقده وضعی بحرانی داشت و دیشب به علت قطع ارتباط تلفنی نقده با تهران و دیگر شهرهای ایران، خبرنگار ما نتوانست گزارشهای مربوط به وضع متشنج این شهر را به مرکز خبری سازمان شهرستانها مخابره کند. این گزارش میافزاید: تا دیشب به علت ادامه تیراندازیهای شدید جمعآوری اجساد کشتهشدگان میسر نشده بود. شهر نقده تقریباً بین طرفین درگیر تقسیم شده و دو گروه علیه هم جبهه گرفتهاند و به سوی هم تیراندازی میکنند. استاندار آذربایجان غربی دیروز اعلام کرد که مذاکرات دو طرف هنوز به نتیجه نرسیده و پزشک و امکانات دارویی سخت مورد نیاز است. مهدی عباسی استاندار آذربایجان غربی یادآور شد که در مسیر راه مهاباد به نقده حرکت آمبولانسها با اشکال صورت گرفته وی افزود که از افراد حزب دموکرات کردستان که روز جمعه برای برگزاری متینگ به نقده آمده بودند خواسته شد این شهر را ترک کنند و به مخاصمه پایان دهند. در بخش دیگری از این گزارش آمده است که یک گزارش تائید نشده حاکی است که در روستای آغچه زیوه و کهل نقده آتش سوزیهایی بوقوع پیوسته است و هنوز از تلفات جانی و زیانهای مالی اطلاعات دقیقی در دست نیست.

خبرنگار اطلاعات شهرهای اورمیه و مهاباد هم در صفحه دوم روزنامه اطلاعات تاریخ یکشنبه دوم اردیبهشت جنگ خانه به خانه را مطرح و میگوید دیروز بحران وقایع نقده شدت گرفت و با دخالت عناصری که هویتشان هنوز روشن نیست جنگ در نقده بصورت خانه به خانه درآمده و ۴ خانه بوسیله بمبهای آتشزا به سر ساکنین آن ویران شد. به دنبال تشدید بحران نقده رادیو مهاباد از ساعت ۹ صبح دیروز به زبانهای فارسی، ترکی و کردی اقدام به پخش پیامهای شیخ عزالدین حسینی امام جمعه مهاباد کرد. در این گزارش آمده است دیروز همچنین آمبولانسی که به منظور کمکرسانی از مهاباد عازم نقده بود بعلت شدت مخاصه در این شهر مجبور شد به مهاباد باز گردد و بههمین علت فرماندار مهاباد نیز موفق به عزیمت به نقده نشده. در بخش دیگری از گزارشها در این صفحه آمده است: «گزارش رسیده از اورمیه حاکی است که سراسر دیروز و دیشب زد و خورد بین گروههای متخاصم در نقده همچنان ادامه یافت و صدای رگبار گلوله لحظهای قطع نشد. استاندار آذربایجان غربی طی اطلاعیهای از طرفین درگیر خواست که از تیراندازی و کشت و کشتار بپرهیزند. دیروز گروهی از سربازان اورمیه برای فیصله دادن به درگیریهای نقده عازم این شهر شدند. اما هنوز گزارشی که حاکی از دخالت آنها در عملیات باشد نرسیده است. انتشار اعلامیه حزب منحله دموکرات بخش دیگری از این گزارش را تشکیل میدهد. در این گزارش آمده است: «حزب دموکرات کردستان نیز در مورد وقایع خونین نقده اعلامیهای انتشار داد. در این اعلامیه آمده است: «به دعوت قبلی حزب دموکرات کردستان روز جمعه- ۳۱ فروردین – میتینگ بزرگی در شهرستان نقده برگزار شد. برپایی این میتینگ قبلاً اعلام گردید و منظور از آن صرفا گشایش دفتر حزب و تأکید بر دوستی و برادری میان دو خلق کرد و آذربایجانی بود ؟! ولی با کمال تاسف موقعیکه برنامه میتینگ در حال شروع بوده، دست خبیثی از آستین خیانت بیرون آمده و نه تنها اجتماع پرشکوه هواداران حزب ما را بهم زد بلکه جنگ خونین و ناخواستهای را به مردم کرد و آذربایجان تحمیل کرد. عدهای از افراد ضدانقلاب و وابسته به رژیم منفور سابق از پشت بامها شروع به تیراندازی به سوی دهها هزار نفر که در استادیوم ورزش شهر تجمع کرده بودند آتش گشودند. در نتیجه افراد مسلح که در میان اجتماع کنندگان وجود داشتند تحریک شده و به آتش آنها پاسخ گفتند. اگرچه تاکنون آمار دقیقی از کشته و زخمی شدگان در دست نیست ولی آنچه مهم است حداقل ۳۰ نفر کشته و بیش از ۱۵۰ نفر مجروح گردیدهاند. تا موقع نوشتن این اعلامیه زد و خورد ادامه داشته و تعداد تلفات هر لحظه رو به افزایش است. مسببین این واقعه اسفناک بدون تردید عناصر ضدانقلابی درمیان افراد کمیتههای انقلابی شهرستان نقده و عناصری از قبیل آقای حسنی، عضو کمیته اورمیه میباشد که بارها کوشیدهاند با افشاندن بذر تفرقه و اختلاف در بین تودههای دو ملت کرد و آذربایجانی فرزندان این دو خلق برادر را بهجان هم انداخته و از این طریق خدمتی به منافع امپریالیستها و سرسپردگان داخلیشان بنمایند، خلق کرد و خلق آذربایجان سوابق طولانی مبارزات مشترک خودشان را در راه احقاق حقوق ملی و اجتماعی خویش گرامی میدارند و هیچگاه راضی نخواهند شد عناصر ضدخلق در میان آنان تفرقه و دشمنی ایجاد نمایند. ضروری است فرزندان برومند این دو ملت مسببین این دو واقعه خونین را در هر رشته و گروهی که باشند شناسایی نموده و آنان را به سزای خویش برسانند. ما در حالیکه به روان پاک شهدای این رویداد درود میفرستیم به همه بازماندگان شهدا تسلیت میگوییم و درعین حال اعمال تفرقه افکنانه عناصر ضد خلقی را محکوم نموده و خواستار شناسایی و مجازات فوری و قاطع مسببین این جنگ برادرکشی میباشیم. ما از دولت آقای بازرگان درخواست مینماییم که به تحریکات حسنی و صفدریها خاتمه دهند و اجازه ندهند بیش از این درگوشه و کنار مملکت جنگهای برادرکشی به خاطر حفظ منافع دشمنان مردم به راه انداخته شود. درود بر روان پاک شهدای نقده و همه شهدای راه آزادی، ننگ و نفرت بر عاملان امپریالیزم و ارتجاع. کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان ایران ۱/۲/۵۸٫”

از این اعلامیه نفاقآمیز و شیطانی چند موضوع قابل اهمیت و بررسی میباشد. در کجای دنیا سراغ دارید که به خاطر افتتاح دفتر یک حزب در یک شهر، هزاران نیروی مسلح را از شهرها و کشورهای اطراف در شهری با جمعیت ترکنشین و در مغایرت با اهداف یک حزب جمع کننده و اقدام به برگزاری میتینگ نمایند آنهم از نوع سیاسی؟ نکته دوم: این اعلامیه به وضوع تائید میکند که هزاران نفر کرد مسلح را در ظاهر برای انجام میتینگ سیاسی ولی در اصل با هدف اشغال و تصرف نظامی یک شهر ترکنشین و استراتژیک وارد شهر کرده بودند. نکته سوم اشاره مضحک و احمقانه این اعلامیه به مبارزات مشترک مردم ترک و کرد برای رسیدن به حقوق ملی است که درطول تاریخ این دو قوم به شکلی که سران حزب مدنظرشان میباشد مبارزه مشترک نداشتهاند. نکته چهارم اینکه این اعلامیه ضدیت و دشمنی دیرین خود را با حاج آقای حسنی به وضوح بیان میکند و به شکل خندهداری ایشان و سایر افراد انقلابی را مسبب این حادثه و تحریک مردم قلمداد میکند که دلیلی کاملاً مسخره و مضحک میباشد. نکته پنجم اینکه این اعلامیه نفاقآمیز دست پیش میزند که پس نیفتد. در شرایطی که خود این حزب عامل اصلی بروز جنگ نقده و کشت و کشتار در این شهر میباشد موذیانه از دولت بازرگان میخواهد که از یک سو به اقدامات حاج آقای حسنی در حمایت از مردم مظلوم سولدوز خاتمه دهد و از سویی میخواهد اجازه ندهند در گوشه و کنار و مملکت جنگهای برادرکشی راه انداخته شود آنهم در شرایطی که خود عامل استکبار و استعمار میباشند. استمداد عزالدین حسینی دیگر عامل اختلاف افکنی بین مردم ترک و کرد نقده و از عوامل اصلی بروز جنگ نقده از امام (ره) برای پایان دادن به واقعه نقده از دیگر مواردی است که در این روز در اطلاعات به چاپ رسیده است. در تلگرامی که از سوی وی به دفتر امام ارسال شده است میخوانیم: «حضرت آیت ا.. امام خمینی رونوشت حضرت آیت ا… طالقانی، رونوشت جناب آقای مهندس بازرگان نخست وزیر. استحضار دارید از چند روز قبل به تحریک عدهای از عوامل ارتجاع و ضدانقلابی اختلاف و جنگی ناخواسته بین ساکنان ترک و کرد شهرستان نقده بوجود آمده که منجر به از بین رفتن تعدادی مردم بیگناه مسلمان گردیده از آنجا که ادامه این حالت موجب خسارات بیشتر و لطمات جبرانناپذیر به طرفین و انقلاب راستین خلق ایران میباشد تقاضا دارد در اتخاذ تدابیر شایسته اقدام مقتضی و عاجل معمول فرمایند. رئیس شورای انقلاب اسلامی مهاباد سید عزالدین حسینی”.

خبر دیگری در ادامه اخبار مربوط به جنگ نقده در این روز درج شده که به گوشهای از آن اشاره میشود: اورمیه – درگیری و تیراندازی در نقده در سومین روز همچنان به شدت ادامه دارد و چند مقام مطلع تعداد کشتهشدگان را بیش از ۴۰ نفر و مجروحان را بیش از ۲۰۰ نفر اعلام کردند. گزارش رسیده حاکیست که از سه راه مهاباد – نقده – اورمیه تا شهر نقده که بیش از ۲۰ کیلومتر راه است گروهی سنگربندی کردهاند و اتومبیلها و افراد را کنترل و بازرسی میکنند. وضع شهر همچنان ناآرام است و کردها به سلاحهای سنگین نظیر مسلسل بازوکا و نارنجک مجهز هستند و گفته میشود اکثر نقاط شهر را تصرف کردهاند. طرفین درگیر در نقده گروهی از کردها و ترکهای معروف به قرهپاپاق هستند. از طریق بلندگوهای مساجد نقده هر لحظه از طرفین درگیر خواسته میشود تا تیراندازیها را قطع کنند. با این وجود تیراندازی به شدت ادامه دارد. گزارش دیگری حاکی است که امروز چندین هزار نفر در خیابانهای اورمیه دست به راهپیمایی زدند و به دادن شعار پرداختند وخواستار پایان گرفتن درگیری نقده شدند. عباس امیرانتظام معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت امروز در جلسه مطبوعاتی با شرکت خبرنگاران داخلی و خارجی در مورد نقده گفت: دلایل درگیریهای نقده هنوز مشخص نیست و متاسفانه عدهای از هموطنان ما کشته شدهاند. ارتش از نزدیکترین پادگان مستقر در نقده به این شهر حرکت و انتظار میرود تا ظهر داخل شهر شده و امنیت را برقرار کنند. ساعت ۱۱ صبح امروز واحدهای نظامی برای مداخله در برخوردهای خونین نقده و استقرار نظم از پیرانشهر و قوشچی به نقده اعزام شد. سرهنگ عباسی سرپرست کمیته انقلاب اورمیه گفت: اعزام نیرو تنها به منظور ایجاد نظم است. گزارش خبرنگار اطلاعات در پیرانشهر حاکیست امروز نیز زد و خورد بین اکراد و ترکهای نقده به شدت ادامه یافت و مسافرینی که از نقده آمدهاند اوضاع را بسیار وخیم میدانند. این عده میگویند تا آخر دیشب دهها جنازه و مجروح به بیمارستانها منتقل شده و جنگ دو طرف اینک بصورت خانه به خانه در آمده است. در بعضی خیابانها و کوچهها اجساد افتاده است. دو تن از فرمانداران سابق نقده از سوی وزیر کشور به منظور بررسی حوادث اخیر شهر نقده عازم این شهر شدند. این دو نفر که ایرج تبریزی و سیفی (فرماندار فعلی شهرستان مراغه) هستند گزارشی از مسائل موجود در این منطقه را به وزیر کشور تسلیم میکنند. خبر مهم دیگری که در صفحه دوم روزنامه اطلاعات مورخه دوم اردیبهشت درج شده تیتری است تحت عنوان «اعلامیههای وزیر کشور» و در توضیح آن آمده است در پی درگیری روزهای اخیر شهر نقده احمد صدرحاج سید جوادی اطلاعیهای به این شرح منتشر کرد.

بسمه تعالی هموطنان عزیز ساکن شهرستان نقده، درگیری و زد و خوردی که مدت دو روز است در آن شهرستان اتفاق افتاده موجب کمال تاثر و تاسف دولت موقت جمهوری اسلامی ایران است. فعالیتهای سیاسی و انتظامی آقای استاندار آذربایجان غربی تاکنون به نتیجه مثبتی نرسیده است و به علت اینکه دولت حافظ جان و مال هموطنان عزیز میباشد و در قبال کشت و کشتار ساکنین نقده نمیتواند سکوت و بیتفاوتی اختیار نماید بنابراین به کلیه افراد و طرفین درگیر در قضیه اخطار میشود که جدا دست از برادرکشی و زد و خورد بردارند و به دستورهای هیئت اعزامی از طرف دولت توجه نمایند و در صورتیکه تا ساعت ۴ عصر روز یکشنبه دوم اردیبهشت (امروز) به درگیری خود خاتمه ندهند ناچار ارتش جمهوری اسلامی برای جدا کردن طرفین دعوا از یکدیگر و جلوگیری از خونریزی وارد عمل خواهند شد. دومین اعلامیهای که از سوی وزیر کشور در ساعت ده و پانزده دقیقه همان روز (قبل از ظهر) منتشر شده به این قرار بود: هممیهنان عزیز نقده جلوگیری از زد و خورد میان برادران مسلمان وظیفه قطعی هر مسلمان متعهد است از آنجا که گزارش رسیده از نقده نشان میدهد هنوز آرامش کامل در این منطقه برقرار نشده ارتش برای جلوگیری از هرگونه درگیری و برادرکشی به سوی نقده حرکت کرده است تا در اسرع وقت به این درگیری پایان دهد از شما برادران میخواهم که فوراً به این درگیری پایان دهید تا نیازی به دخالت برادران ارتش نباشد و موجباتی که باعث این درگیریها شده هر چه زودتر برطرف گردد. وزیر کشور احمد صدر حاج سیدجوادی

نیازی به توضیح نیست که متاسفانه دولت موقت تحت تاثیر القائات نماینده حزب منحله دموکرات در تهران و همچنین عزالدین حسینی رهبر اکراد منطقه قرار گرفتهاند و بیآنکه در اطلاعیههای خود حضور چند هزار نفری اشرار مسلح وابسته به حزب دموکرات را زیر سوال برده و اردوکشی این حزب منحله را محکوم نمایند تحت تاثیر القائات اعضای هئیت رئیسه حزب، این جنگ و خونریزی و قتل و غارت و کشتار و تجاوز را جنگ برادرکشی اعلام و به زعم خود آنان را برادران دینی خویش خطاب قرار داده و اخطار میدهند که دست از درگیری بردارند.

البته خاطر نشان میشود که اکراد ساکن در نقده که سالهای سال در کنار ترکهای نقده با صلح و صفا زندگی کرده و میکنند منظور و مشمول این سطور نیستند چرا که آنان نیز تحت فشار و زورگویی سردمداران حزب منحله دموکرات و ضدانقلابیهای سراسر مسلح بودند و اگر با این اشرار همکاری نمیکردند مورد اذیت و آزار قرار میگرفتند و حتی تهدید به قتل هم میشدند. بنابراین درگیری نقده درگیری بین ساکنین کرد و ترک نبود بلکه درگیری بین اشرار وضد انقلابهای سرا پا مسلح تحت رهبری سردمداران حزب دموکرات بودند و اغلب قریب به اتفاق آنان را افرادی از مناطق کردنشین شهرها و همچنین کشورهای اطراف تشکیل میدادند و البته بخشی نیز از اکراد فریب خورده شهرستان نقده بودند.

دوشنبه سوم اردیبهشت ۱۳۵۸: روزنامه اطلاعات در صفحه اول خود در روز سوم اردیبهشت ماه طی شماره ۱۵۸۳۷ خود تیتر دوم خود را به این مطلب اختصاص داده بود: «به دنبال صدور موافقتنامه آتشبس و حضور ارتش در شهر درگیریهای خونین نقده رو به آرامی میرود. روزنامه اطلاعات در تشریح اوضاع نقده در چهارمین روز درگیریهای در صفحه دوم خود و در زیر تیتر یاد شده مینویسد: نقده – گزارشهای رسیده حاکی است که با وجود تلاشهای دولت برای برقراری آتش بس در نقده و اعزام نیروهای ارتش به این شهر جهت ترک مخاصمه، گروههای دیگر همچنان در حال جنگ هستند و صدای رگبار مسلسل و غرش توپ از نقده همچنان به گوش میرسد. خبرنگار اعزامی اطلاعات به نقده که دیروز به اتفاق خبرنگار عکاس به این شهر وارد شده بود گزارشی از منطقه تحت کنترل ترکها ارسال داشته است. خبرنگار ما مشاهدات خود را چنین گزارش کرده است: وقتی وارد نقده شدیم صدای گلوله به شدت به گوش میرسید پیاده از طریق کوچهها و خیابانها و در پناه دیوارها در حالیکه جنازههای کشتهشدگان در وسط خیابانها به چشم میخورد توانستیم خود را به بیمارستان شیر و خورشید سرخ (بیمارستان امام قبلی و حضرت فاطمه زهرا (س) فعلی) برسانیم. ابتدا برای اطلاع از آثار کشتهشدگان و مجروحان به دفتر بیمارستان مراجعه کردیم و معلوم شد که تا ساعت ۵/۵ بعد از ظهر دیروز دفتر بیمارستان تعداد ۱۱۸ کشته و مجروح را ثبت کرده است. از این تعداد ۲۵ نفر کشته و بقیه مجروح بودند. یکی از مسئولان توضیح داد با توجه به وجود جنازههای زیادی که در خیابانها به چشم میخورد میتوان رقم کشتهشدگان را تا ۲۰۰نفر ذکر کرد. در این روزنامه اسم تعدادی از شهدا اشاره شده است که از ذکر آنها صرف نظر مینماییم. در ادامه گزارش آمده است که ساعت ۹ بعد از ظهر دیروز اطلاعیه از رادیو اورمیه و رادیو مهاباد پخش شده و طی آن یادآوری گردید که مذاکراتی با حضور استاندار و روحانیون شهرستان نقده و اورمیه و مهاباد در شهرک محمدیار ۵ کیلومتری نقده صورت گرفته و طی آن از طرفین درگیر در جنگ خواسته شده تا سلاحها را بر زمین گذاشته و از تیراندازی و برادرکشی خودداری کنند.گزارش دیگر حاکی است که نیروی ارتش اعزامی از اورمیه، پیرانشهر و قوشچی برای برقراری نظم در نقده ساعت ۱ بعد از ظهر وارد شهرک محمد یار شدند تا در صورت ادامه درگیری ترکها و کردها وارد نقده شوند. سازمان شهرستانهای روزنامه اطلاعات برای فرستادن خبرنگاری به منطقهای که تحت کنترل کردها شده تلاش کردند ولی متأسفانه موفق نشدند.

در این گزارش به تماس تلفنی قاسملو با خبرنگار اطلاعات اشاره شده است و مینویسد: گزارش رسیده از مهاباد حاکی است که دیروز دکتر قاسملو دبیر کل حزب دمکرات کردستان ایران از نقده به مهاباد بازگشت و در تماس تلفنی اظهار داشت آتش بس بین طرفین درگیر اعلام شده ولی من توصیه میکنم دولت از اعزام ارتش به نقده خودداری کند! این گزارش میافزاید ساعت ۴ بعد از ظهر دیروز واحدهای ارتشی در نزدیکی نقده مستقر شدهاند و از این ساعت عدهای از اهالی نقده توانستند برای تهیه مایحتاج خود از منزل خارج شوند. بعد از ظهر دیروز از جانب کمیته امداد حضرت آیتالله طالقانی سه اتومبیل حامل ۱۶ نفر متشکل از پزشک، جراح، پرستار و متخصص بیهوشی با دارو به نقده ارسال شد. میر داود طراحی یکی از اعضای هیئت حسن نیت و عضو شورای انقلاب اسلامی اورمیه که به نقده رفته بود در بازگشت به اورمیه به خبرنگار ما گفت: دیشب نیروهای ارتش برای پایان دادن به در گیریهای خونین نقده وارد این شهر شدند و به همین دلیل از امروز از شدت تیراندازیها کاسته شده است. اوضاع شهر روبه آرامی میرود. جبهه دمکراتیک ملی به مناسبت وقایع نقده بیانیهای منتشر کرد که در آن گفته شده است بنظر میرسد که دستهای به خونآلوده عناصر ضد انقلاب که از دامن زدن به آتش جنگ خانگی هیچ ابایی ندارند اکنون در نقده سرگرم پیاده کردن همین طرح زیر عنوان پوچ جنگ کرد و ترکاند. بر مردم ایران پوشیده نیست که برای انداختن جنگ میان کرد و ترک در شرایط کنونی تنها یک توجیه منطقی وجود دارد و آن توطئه امپریالیست به کمک عناصر ضدانقلابی و مرتجعین رژیم سابق برای آماده کردن شرایط بازگشت اختناق و دیکتاتوری است چنین جنگی میتواند در جهت حفظ منافع امپریالیسم دامن زده شود.

خبر دیگری در روزنامه مورخه سوم اردیبهشت در ارتباط با جنگ نقده درج شده است. در این خبر آمده است احمد صدر حاج سید جوادی وزیر کشور در یک گفتگوی اختصاصی با خبرنگار اطلاعات گفت: در نقده بعد از سه روز زد و خورد و درگیری بحمدا… دیشب بهکلی تیراندازی تخفیف پیدا کرد و ارتش نخست در محلی بنام محمدیار مستقر و بعد نیز داخل شهر شد و چند تانک نیز داخل شهر شده است و به هر حال طرفین قضیه نیز آماده بودند که ارتش دخالت بکند. مذاکرات آتشبس که از دیروز شروع شده بود امروز نیز ادامه دارد و امید است که این مذاکرات به نتیجه برسد. ضمناً شهر بدست افراد منتخبی از طرفین سپرده شود که بتوانند شهر را اداره کنند. وزیر کشور در مورد علت این درگیری گفت قضیه این بوده است که گویا حزب دموکرات آذربایجان؟ (کردستان) قصد داشته است دفتری در نقده دایر کند و میتینگی بر پا کرده است و در این بین یک تیراندازی مجهولی میشود که معلوم نبوده است محرک قضیه کی بوده و همین تیراندازی موجب ادامه درگیری طرفین میشود و تعدادی کشته میشوند البته آماری که به من رسیده ۳۰ تا ۴۰ نفر گزارش شده ولی شایعه بیشتر از این است. امروز معاون استانداری آذربایجان غربی به اتفاق نماینده وزارت کشور مشغول آمار برداری و صورت برداری از خسارات و تلفات جانی میباشند.

برچسبها: نقده, سولدوز, سلدوز, جنگ نقده

+ نوشته شده توسط محمدامین رسولزاده نقدهی در ۱۳۹۵/۰۲/۰۱ و ساعت 21:25 |